<< December 2009 >>
Sun Mon Tue Wed Thu Fri Sat
 01 02 03 04 05
06 07 08 09 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30 31

Contact Me

If you want to be updated on this weblog Enter your email here:



rss feed
Tuesday, March 07, 2006
ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ ΤΟΥ ΣΜΟΚΟΒΟΥ

 
ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ ΤΟΥ ΣΜΟΚΟΒΟΥ

Σύμφωνα με τον μελετητή της ιστορίας του χωριού  Ξενοφώντα Αναγνωστόπουλο από αφηγήσεις του Δημητρίου Αλατά στον γράφοντα  ,και διάφορες άλλες προφορικές  πληροφορίες , που διασώθηκαν έως σήμερα  οι πρώτες οικογένειες που αναφέρονται  ότι κατοικούσαν  στο Σμόκοβο  ήταν περίπου 15 γύρω στα 1730 .20 στην ανεπίσημη απογραφή του 1810 και 24 στην  πρώτη επίσημη απογραφή που έγινε στη διάρκεια της Βασιλείας του Όθωνα με 98 κατοίκους.

Οι οικογένειες του 18ου αιώνα στον χωριό μας ήταν

  1. Η Οικογένεια Αλατά
  2. Η Οικογένεια  Παπαγιάννη
  3. Η Οικογένεια  Γάτου
  4. Η Οικογένεια  Παπαπανάγου
  5. Η Οικογένεια   Σταμάτη
  6. Η Οικογένεια  Αποστόλη
  7. Η Οικογένεια  Κρικέλα
  8. Η Οικογένεια  Λαγού
  9. Η Οικογένεια  Γεωργούση
  10. Η  Οικογένεια  Θανασοδημήτρη
  11. Η  Οικογένεια  Αυγερογεώργου
  12. Η  Οικογένεια  Ανάγνου
  13. Η  Οικογένεια  Μπενίση
  14. Η  Οικογένεια  Ραφτοδήμου

Από τα τέλη του 1790 και μέχρι του 1830 λόγω του ότι το χωριό ήταν κτισμένο σε μέρος δασώδες και απόκρημνο ,με πολλά νερά και καλλιεργήσιμο τόπο και η πρόσβαση των Τουρκοαλβανών ήταν δύσκολη ,κατέφυγαν  και εγκαταστάθηκαν και άλλες διάφορες οικογένειες για να γλυτώσουν από τους διωγμούς των Τούρκων.

Οι Οικογένειες αυτές ήταν

  1. Οικογένεια   Τσινιάου
  2. Οικογένεια   Τριανταφύλλου
  3. Οικογένεια   Παφίλη
  4. Οικογένεια   Αλεξανδρή
  5. Οικογένεια  του  Νικόλα
  6. Οικογένεια   του Ηλία
  7. Οικογένεια   του Ράφτη  Κώστα
  8. Οικογένεια   του Φώτη
  9. Οικογένεια  του Ράφτη  Δήμου
  10. Οικογένεια  του Ζησάκη
  11. Οι Οικογένειες του Κωνσταντή  Βήτου ( Κουγιάρας ) και του Παναγιώτη  Πλάκα σύμφωνα με τις μαρτυρίες που έχουν διασωθεί εγκαταστάθηκαν στο Σμόκοβο γύρω στα 1840

 Στην διάρκεια της Τουρκοκρατίας  υπήρχε το έθιμο τα αγόρια να παίρνουν σαν επώνυμο το όνομα  η το επάγγελμα του πατέρα  ή από κάποιο τυχαίο γεγονός

Τους δινόταν  κάποιο  παρωνύμιο το οποίο διατηρούσαν σαν επώνυμο τους.Γι΄ αυτό τον λόγο οι σημερινοί κάτοικοι του χωριού δεν διατήρησαν τα επώνυμα εκείνης της εποχής ,εκτός λίγων εξαιρέσεων.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η οικογένεια Ξυνόγαλου.Ο Δήμος ήταν ράφτης στο επάγγελμα με το επώνυμο Ραφτοδήμος,  είχε ένα γιο  με τρομερή σωματική διάπλαση για εκείνη την εποχή και πολλοί χωριανοί τον παρομοίαζαν σαν γίγαντα.Κάποια ημέρα  βάζοντας στοίχημα με ένα  συγχωριανό του κατάφερε να πιει,μία καρδάρα  γεμάτη  ξινόγαλο  καθαρού βάρους 5 οκάδων.Και από τότε μετονομάσθηκε  σε Ξυνόγαλος.

Από την οικογένεια του ράφτη Κώστα  που προερχόταν από την Κάψη ,απογονοί του είναι  αυτοί που έχουν σήμερα το επώνυμο Ραφτόπουλος.

 Υ.Γ

Ζητώ συγνώμη αν υπάρχει κάποια παράλειψη ή κάποιο λάθος στις αναφορές μου αυτές αλλά  μπορείτε να με ενημερώσετε  είτε με  e-mail  είτε με επιστολή είτε τηλεφωνικά για να επανορθώσω ʼλλωστε αυτά είναι γεγονότα που έχουν μεταφερθεί από στόμα, σε στόμα κάθε γενιάς , και μπορεί να έχουν παραποιηθεί .

 Για την αποκατάσταση  της αλήθείας κρίνεται απαραίτητη η δική σας συμμετοχή


H  ΠΡΩΤΗ ΑΠΟΓΡΑΦΗ ΤΗΣ  ΕΛΛΑΔΑΣ      1834-35


 Οικισμός                        Πληθυσμός   Οικογένειες
 Δ.Υπάτης                   2530                    556
 Υπάτη                   1389                    292
 Μοζιάται                      297                       66
 Λάλα                     137                       33
 Καρυά                                      62                       15
 Βασιλικά                       22                         6
 Συκά                       43                       10
 Λυχνόν                       53                       14
 Καστανιά                     302                       66
Λιάσκοβο                                               96                       21
 Μάντετσι                   31                         9
 Σμόκοβο                   98                       24


Πρόκειται για την πρώτη επίσημη απογραφή που έγινε στα χρόνια του Oθωνα (1834-35) και βρήκε την Eλλάδα με 156.823 οικογένειες και 693.592 κατοίκους


Posted at 03:41 am by oikogeneies
Make a comment  

ΤΟ ΣΜΟΚΟΒΟ και ο τέως Δήμος Υπάτης

 

Ιστορικό της περιοχής

Μετά την απελευθέρωση του Ελλάδας, δημιουργήθηκε ο Δήμος Υπάτης με νόμο της 10ης Ιανουαρίου 1834, με πρώτο Δήμαρχο τον Γεώργιο Χατζηχρίστου.Με νόμο της 14ης Φεβρουαρίου 1912, καταργήθηκε ο Δήμος και το Σμόκοβο έγινε κοινότητα

Στην περίοδο της ληστοκρατίας, που ακολούθησε την απελευθέρωση της Ελλάδας, στην περιοχή έδρασαν αρκετοί ληστές, εκμεταλλευόμενοι τα απόκρημνα όρη και το δασώδες της περιοχής.

Γνωστοί ληστές ήταν οι Κόκκινος, Γιαταγάνας, Σταμέλλος ή Στραβοτσάουλος, Κάντζος, Θοδωρής, Ραφτογιώργος, Τσουλής, Παπακυριτσόπουλος κ.ά., οι περισσότεροι από τους οποίους συνελήφθησαν και εκτελέστηκαν με λαιμητόμο στη θέση "Μοιρά" της Υπάτης.

Όταν, κατά τον ατυχή πόλεμο του 1897, οι Τούρκοι έφτασαν στον Δομοκό, η Υπάτη και τα χωριά του κάμπου εγκαταλείφθηκαν  από τους κατοίκους τους , οι οποίοι κατέφυγαν στα ορεινά χωριά, Σμόκοβο, Νεοχώρι, Χομίργιαννη, Καστανιά κ.α.για να προστατευτούν. Κατά τους πολέμους της περιόδου 1912 - 1949, η περιοχή ανέδειξε σπουδαίους αξιωματικούς που έγραψαν ιστορία στο Ελληνικό στράτευμα.

Η ευρύτερη περιοχή ήταν η καρδιά της Εθνικής μας αντίστασης στα χρόνια της Γερμανικής κατοχής ,εδώ έδρασαν οι Άρης Βελουχιώτης και ο Ναπολέων Ζέρβας και η ανατίναξη της γέφυρας του Γοργοποτάμου ήταν η κορυφαία πράξη αντίστασης στην κατεχόμενη Ευρώπη

ΤΟ ΣΜΟΚΟΒΟ και ο τέως Δήμος Υπάτης   (ο 1ος Καποδίστριας )

 Με το νόμο « Περί συστάσεως των Δήμων » της 10ης Ιανουαρίου 1834 ,συστήθηκε ο Δήμος Υπάτης με  έδρα του Δήμου την Υπάτη.Στο δήμο αυτό υπαγόταν το Σμόκοβο έως και τη 14η Φεβρουαρίου 1912 που  με τον νόμο περί συστάσεως Δήμων και Κοινοτήτων ,καταργήθηκαν οι δήμοι των οποίων ο πληθυσμός ήταν μικρότερος από 10.000 άτομα.Οι κωμοπόλεις και τα χωριά που συναποτελούσαν τους έως  τότε δήμους ,αναγνωρίστηκαν   ως χωριστές κοινότητες.Η Υπάτη αν και είχε πληθυσμό 1600 περίπου άτομα για λόγους ιστορικούς παρέμεινε σαν Δήμος ,αλλά το Σμόκοβο αποτέλεσε αυτοδιοικούμενη κοινότητα.Ο δήμος   Υπάτης εκτός από την Υπάτη και τα Λουτρά Υπάτης περιελάμβανε άλλα δεκατρία χωριά ,από αυτά τα πέντε ήταν καμποχώρια και τα υπόλοιπα οκτώ ημιορεινά και ορεινά.Αν συγκρίνουμε τα πληθυσμιακά και άλλα στοιχεία βάσει της απογραφής του 1907 ,εύκολα καταλήγουμε στο συμπέρασμα ότι τα ορεινά χωριά του δήμου  όχι μόνο δεν υπολείπονται των πεδινών χωριών  του κάμπου σε πληθυσμό ,δραστηριότητα και οικονομική ευμάρεια  αλλά και τα ξεπερνούν εκτός δυο εξαιρέσεων.Οι Μεξιάτες και  το Αργυροχώρι (Μπουγόμηλα ) λόγω των μικρών αποστάσεων από την Λαμία και την Υπάτη αντίστοιχα και της κομβικής τους θέσης , είχαν σημαντική ανάπτυξη .

Το Σμόκοβο κατείχε την δεύτερη θέση σε πληθυσμό μετά το Νεχώρι ανάμεσα στα ορεινά χωριά και την τέταρτη θέση ανάμεσα σε όλα τα χωριά του δήμου.Ήταν έδρα ταχυδρομικού και τηλεφωνικού κέντρου ,κάτι που δεν ίσχυε για τα υπόλοιπα ορεινά και πεδινά χωριά εκτός από την πεδινή Λάδα ( σημερινή Ροδωνιά)

 Στοιχεία του  Δήμου Υπάτης   απογραφή 1907

ΔΗΜΟΣ ΥΠΑΤΗΣ

Δήμαρχος Π.Τσακνιάς

  ΥΠΑΤΗ

Κάτοικοι  1553  .Οι Τούρκοι την ονόμαζαν Πατρατζίκ και οι Έλληνες Νέας Πάτρας

Συγκοινωνία :

Δια Λαμία αμαξιτή οδός,  διάρκεια  5 ώρες Τιμή εισιτηρίου :Ολόκληρη η άμαξα 25-30 δραχμές  το άτομο δραχμές  5.

Δια Λουτρά  Υπάτης ,αμαξιτή οδός ,διάρκεια 1.15 ώρες . Τιμή εισιτηρίου 15 δραχμές το άτομο 3 δραχμες.

Προιόντα : Καπνός , Μάλλινα κλινοσκεπάσματα ,( Κιλίμια κλ)

Αρχές :

Γραμματέας ,Λευιτικός Αρ.

Συμβολαιογράφος : Γεωργουτσοπούλου Χ.

Ειρηνοδίκης : Μινέτας Κων.

Ναοί : Αγίου Γεωργίου – Αγίου Νικολάου

Ιδιοκτήτες Αμαξών : Αθανασιάς Κ.- Αθανιάς Κ.-Σαμαράς Π.

Ιατροί : Γιωτόπουλος Γ.-Μαντούρος Γ.-Μυλωνάς Π.-Παγκρόπουλος Γ –Παπαγιαννούλης Κωνστ.

Πανδοχεία : Κατσογιάννη Ευθ.

Υδρόμυλοι Ιδιοκτήτες: Καραδήμος Κων.

ΛΟΥΤΡΑ ΥΠΑΤΗΣ

Κείνται εις τους πρόποδας της Οίτης ,είνε θειούχα και ωφέλιμα σε δερματικές παθήσεις .Έχουν λουτήρες κατά το Ευρωπαικόν  σύστημα εστιατόρια ,ξενοδοεία και διάφορα κέντρα διασκεδάσεως.

Ξενοδοχεία : Μέγα Ξενοδοχείον α΄ τάξεως εκάστη ημέραν κατά άτομον  δρχ.12 όλα ομού τάμπλ ντότ κλπ.

Όθρις .β΄τάξεως  ,δωμάτια ημερήσια

Οίτης , β΄τάξεως δρχ.3 .φαγητόν αλά κάρτ .Έκαστον λουτρόν δρχ. 1.5 και ο ψεκασμός δρμ.1 .Διευθυντής και των 3 ξενοδοχείων και ενοικιαστής των κτημάτων τούτων ,του Αγαθοκλέους ,Κούρκουλας Κ.

Συγκοινωνία : Μετά υπάτης δια αμαξιτής οδού 1.15 .ωρ. Μετά Λαμίας επίσης δια αμαξιτής οδού  5 ώρας  ( άμαξα το άτομον 3 δρχ.)

ΣΜΟΚΟΒΟΝ

 Κάτοικοι 576 .

Από Υπάτης 4 ώραι ,έδρα Ταχυδρομικού και Τηλεφωνικού γραφείου

Παντοπωλεία : Παπανικολάου Γεωργ.

Πανδοχεία : Αλατά Γεώργ.

Υδρόμυλου Ιδοκτήται : Αναγνωστόπουλος Νικ. – Καραδήμας Κωνστ. – Τσουκέας Βασίλειος.

ΝΕΟΧΩΡΙ

 Κάτοικοι 602 .Από Υπάτης  4 ώραι κείται δε Ν.Δ αυτής

Αλευρομυλωθροί : Παπασταμάτης  Σταμ.

Πανδοχεία : Κρισβίκη Νικ.

Υδρόμυλου Ιδιοκτήται : Γαλάνης Λεων. – Γιδαράκος Ν.

ΜΑΝΤΕΤΣΙ

 Κάτοικοι 234 .Από Υπάτης 3 ώραι

Υδρόμυλου Ιδιοκήται : Χαρίσης Αθαν. Και Γεώργ.

ΧΩΜΙΡΙΑΝΗ  ΕΔΩΘΕ

 Κάτοικοι 411 .Από Υπάτης 6 ώραι κείται δε Ν.Δ αυτής

Μυλωθροί : Σιαμπάνης Νικ.

Καφεία : Αμπλιανίτη Π.- Μπούστρα Γ.

Υδρομύλων Ιδιοκτήται : Δροσογιάννης Ι. – Πλατής Αθαν.

ΧΩΜΙΡΙΑΝΗ  ΠΕΡΑ

Κάτοικοι 386 .Από Υπάτης 6 ώραι.

Καφεία : Παπακωνσταντίνου Δ.

Υδρομύλου Ιδιοκτήται : Πιπερίγκας Γ.

ΛΙΑΣΚΟΒΟΝ

 Κάτοικοι 343 .Από Υπάτης 2 ώραι κείται  δε προς Δ αυτής .

ΚΑΣΤΑΝΙΑ

 Κάτοικοι 431 .Από Υπάτη 2 .ωραι και κείται επί των βορείων υπωρειών της Οίτης .

Αλευρομυλωθροί : Καρβέλης Θεμ. – Ρούσκας Ηλίας

Καφεία : Κωνσταντοπούλου Χαρ.

Παντοπωλεία : Ξηροτύρη Ν.

ΜΕΞΙΑΤΕΣ

 Κάτοικοι 732 .Από Υπάτη 1.30΄ κείται δε προς Α αυτής .

Παντοπωλεία : Μπουλιώτη Κ.- Ξανθοπούλου Ι.- Σταθοπούλου Δ.- Σταθοπούλου Κ.

Καπνέμποροι : Βενέτης Ζήσης

Υδρομύλων Ιδιοκτήται : Αναγνωστόπουλος Α – Βάρνης  Ν.

ΜΠΟΥΓΟΜΗΛΑ

 Κάτοικοι 732 .Από Υπάτη  15΄

Υδρομύλου Ιδιοκτήται : Γιαννόπουλος Γεωργ.

ΣΥΚΑ

 Κάτοικοι 250 .Από Υπάτη 1 ώρα κείται δε Δ. αυτής

Υδρομύλου Ιδιοκτήται : Τσακνιάς Π

ΒΑΣΙΛΙΚΑ

 Κάτοικοι 183 .Από Υπάτη 45΄ .και κείται επί της δεξιάς όχθης του Σπερχειού ποταμού

ΛΑΛΑ

Κάτοικοι 321 .Από Υπάτη 1.15΄ κείται δε προς Β.αυτής . Έδρα Ταχυδρομικού και Τηλεφωνικού γραφείου

Παντοπωλεία : Κουτσίκα Γ. – Μπλουχάρη Ανδρέα

Υδρομύλων Ιδιοκτήται : Τασούλης Κωνστ.

 Πηγή : Οδηγός της Ελλάδος  , έκδοση 1910 ( αποτελέσματα απογραφής του 1907)

 


Posted at 03:33 am by oikogeneies
Make a comment  

Wednesday, February 15, 2006
ΣΜΟΚΟΒΟ ΧΩΡΙΑΤΙΚΟ ΣΠΙΤΙ

 

ΤΟ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟ ΧΩΡΙΑΤΙΚΟ ΣΠΙΤΙ   και η κλειστή οικονομία

Η οικονομία στο χωριό μέχρι τη δεκαετία του 1970 στηρίχτηκε στην πρωτογενή παραγωγή ( γεωργία – κτηνοτροφία -υλοτομία ), με όλα τα χαρακτηριστικά αυτής της μορφής και κυρίως την αυτάρκεια του λιτοδίαιτου νοικοκυριού.

Το νοικοκυριό , χαρακτηριστικό πατριαρχικής οικογένειας που συνήθως φιλοξενούσε ένα ή και δύο ακόμη νέα ζευγάρια, μέχρι η γειτονιά ή οι συγγενείς να τους χτίσουν το καινούργιο σπίτι.

Τα σπίτια πέτρινα στο ίδιο μοντέλο, κτισμένα κυρίως από ντόπιους μαστόρους, χωρισμένα στο ισόγειο ( κατώι ) όπου σταυλίζονταν τα μεγάλα ζώα , άλογα, μουλάρια,γαϊδούρια, αγελάδες κλπ. τα οποία χρησιμοποιούσαν για το όργωμα του χωραφιού και για τη μεταφορά των ιδίων και των αγροτικών τους προϊόντων από και προς τα κτήματα και στον πρώτο όροφο όπου έμενε η οικογένεια.

Οι σκεπές τους από λαμαρίνα ( τσίγγο) και τα περισσότερα από μεγάλες επίπεδες πέτρινες πλάκες που υπάρχουν άφθονες στην περιοχή και πολύ σπάνια κεραμίδι  στα χρόνια μετά το τέλος του εμφυλίου

Βασικό στοιχείο εκείνης της κατοικίας το τζάκι που καίγοντας καυσόξυλα (κούτσουρα) που έκοβαν επιλεκτικά από τα δάση τριγύρω ζέσταιναν την οικογένεια αλλά  χρησιμοποιούσαν  την φωτιά για το μαγείρεμα , πλύσιμο κλ

Μαγειρικά σκεύη  ήταν η κατσαρόλα, και το μαυροτήγανο, που τα τοποθετούσαν στη ΄΄σιδεροστιά΄΄ τρίποδη μεταλλική κατασκευή που χρησιμοποιούσαν  και οι προγονοί τους

Άλλο βασικό στοιχείο της κατοικίας ήταν η γάστρα  που οι νοικοκυρές έψηναν το ψωμί της οικογένειας.Η κατασκευή  της γάστρας δεν ήθελε ιδιαίτερη τέχνη και συνήθως γινόταν από τους ίδιους ή από ντόπιους μαστόρους ,άλλος συνήθης τρόπος ψησίματος  ψωμιού ήταν  με μεγάλα χάλκινα  ταψιά

Τα λίγα σιτάρια τα αλώνιζαν σε μικρούς επίπεδους χώρους   και τα  άλεθαν στους νερόμυλους  που λειτουργούσαν στο χωριό . Ζύμωναν από το βράδυ το ψωμί στο σκαφίδι κρατώντας από τη ζύμη μαγιά για την επόμενη εβδομάδα, το αναπιάνανε ,το σκέπαζαν με χοντρά σκεπάσματα για να φουσκώσει και το πρωί το έψηναν στη γάστρα

Το μπάνιο της οικογένειας γινότανε με νερό που ζέσταιναν σε μεγάλα καζάνια  και η χρησιμοποίηση σαπουνιού ήταν είδος πολυτελείας λόγω της μη ύπαρξης  πρώτων υλών ( μούργα λαδιού,λίπη και σπίρτο ) για την παρασκευή του

Ο φωτισμός γινότανε από λάμπες φωτιστικού πετρελαίου  με στρογγυλό γιαλί που μαύριζε εύκολα  και  με λυχνάρια λαδιού κρεμασμένα στο τζάκι ή σε κάποια πρόκα στον τοίχο ,και με απαραίτητο συμπλήρωμα το εικόνισμα της προστάτιδας Παναγίας δείγμα της έντονης θρησκευτικότητας του λαού.

Είδη ρουχισμού από δέρμα ή μαλλί ήταν η εσάρπα για τις γυναίκες (δερμάτινη) και η κάπα (μάλλινο ύφασμα ) για τους άντρες. Για τα παπούτσια της εποχής οι  τσαγκάρηδες του χωριού ,έφτιαχναν τα  γουρνοτσάρουχα από δέρμα γουρουνιών περασμένο με λίπος

Για το σκέπασμα του κρεβατιού έκαναν τις γιούρτες και τις μπαντανίδες από μαλλί προβάτου και τα σαζίματα από γιδίσιο μαλλί.Αφού  κούρευαν το κοπάδι, πήγαιναν το μαλλί στο ποτάμι, το έπλεναν ή και το βράζανε  για να καθαρίσει , έπειτα το απλώνανε στο φράχτη να στεγνώσει το ξένανε με το λανάρι, το κάνανε τουλούπες και το πέρναγαν στη ρόκα, το στρίβανε και το υφαίνανε στον αργαλειό.

Το σκούπισμα του σπιτιού γινότανε με σκούπες που έκαναν από  μικρούς αγκαθωτούς θάμνους  που υπήρχαν άφθονοι στην περιοχή  , τις έδεναν σε ένα μακρύ ξύλο συνήθως από πουρνάρι τις πλάκωναν με επίπεδες πέτρες  και όταν έπαιρναν την φόρμα ήταν έτοιμες για χρήση.

Το πλύσιμο των ρούχων γινότανε στις πολλές βρύσες που υπάρχουν στο χωριό Οι γυναίκες της γειτονιάς κατά ομάδες συνήθως κάθε Σάββατο , αφού έπλεναν τα ρούχα τα κτύπαγαν με τον κόπανο και τα άπλωναν στους φράχτες.

Το σιδέρωμα των ρούχων γινότανε με σίδερο που γέμιζαν με αναμμένα  κάρβουνα.

Τα  νεογέννητα παιδιά τέλος τα έδεναν με φασκιές και τα κοίμιζαν στο σαμάρι.

 Το σαμάρι    το χρησιμοποιούσαν σαν είδος  κούνιας που την κρεμούσαν, είτε την μετέφεραν οι γυναίκες μαζί τους στα κτήματα και το  κρεμούσαν  με σχοινιά ανάμεσα  σε δύο  δέντρα σαν ένα είδος αιώρας.

Στα οικιακά σκεύη θα προσθέσουμε το ασκί και το τουλούμι που τα έκαναν από δέρμα και έβαζαν το κρασί και το τυρί αντίστοιχα.Για το τουλούμι διάλεγαν γερό δέρμα από κατσίκια το επεξεργάζονταν με αλάτι το φούσκωναν το χτυπούσαν και το κυλούσαν για να γίνει σκληρό .

Η υδροδότηση και η ηλεκτροδότηση την δεκαετία του 1970 άλλαξαν οριστικά αυτό τον σκληρό καθημερινό τρόπο διαβίωσης. Το δίκτυο ύδρευσης  που έφθασε σε κάθε σπίτι  έδωσε μία ακόμα ομορφιά στο χωριό με την δημιουργία πολλών μικρών κήπων με ανθοστόλιστα λουλούδια

Στο χωριό ανθούσε  η κτηνοτροφία με χιλιάδες πρόβατα (στις αρχές του 19ου αιώνα υπολογίζεται ότι ο αριθμός των ζώων ξεπερνούσε τις 15.000) σε κοπάδια που έβοσκαν   στα  γύρω δάση και τα βουνά .Το γάλα, το τυρόγαλο, (ξυνόγαλο), η μυζήθρα και το κρέας του κατσικιού ήταν βασικά είδη διατροφής.Εκτός από αυτό το είδος νομής σε ειδικούς σταύλους γύρω από τα σπίτια εκτρέφονταν και άλλα ζώα, όπως κότες σε ΄΄κοτέτσια΄΄ και γουρούνια .Τα γουρούνια μάλιστα σφάζονταν κατά τελετουργικό θα έλεγε κανείς τρόπο τις παραμονές των Χριστουγέννων  φτιάχνοντας  από αυτά τα περίφημα μπουμπάρια .Το υπόλοιπο κρέας του γουρουνιού που δεν κατανάλωναν άμεσα  το τοποθετούσαν σε μεγάλους ξύλινους κάδους με αλατόνερο και χοντρό  αλάτι και  γινόταν σαν ένα είδος παστού

Απαραίτητο ακόμη κατοικίδιο ήταν το λαγόσκυλο που συνόδευε τον κυνηγό στο κυνήγι του λαγού, της πέρδικας αλλά  και της αλεπούς και ταυτόχρονα ήταν ο φύλακας του σπιτιού. Αλλά και οι γάτες απαραίτητο συμπλήρωμα, με έδρα τα κατώγια που είπαμε παραπάνω, αφοσιωμένες στο κυνήγι των ποντικών που απειλούσαν την σοδειά του σπιτιού, η οποία ήταν αποθηκευμένη σε ξύλινα κασόνια ( σιτηρά , καλαμπόκι, αλεύρι κλ). Τα ονομαζόμενα σεντούκες

Εκτός από τα ζώα ( κοπάδια και κατοικίδια ) και την γεωργική παραγωγή, το χωριάτικο τραπέζι συμπληρωνότανε και από κηπευτικά.

Απαραίτητος ο μικρός κήπος κοντά στο  σπίτι με λάχανα, μαρούλια, αγκινάρες, μαϊντανό,  πιπεριές ντομάτες ,φασόλια φακές κρεμμύδια κλπ. Χρησιμοποιούσαν για το πότισμα των περιβολιών και των κήπων τα πολλά νερά που υπάρχουν στο χωριό ,έβγαζαν ποσότητες  από  ντομάτες, μελιτζάνες, μπάμιιες  καρπούζια ή πεπόνια, κρεμμύδια κλ. .Μετά τη δεκαετία του 1970 η γεωργική παραγωγή περιορίσθηκε στα απολύτως αναγκαία και η κτηνοτροφική άρχισε να  φθίνει σταδιακά και σήμερα έχει σχεδόν εκλείψει.

Η γεωργική παραγωγή αφορούσε κυρίως τη καλλιέργεια των αμπελιών ,τα δημητριακά, και τους ξηρούς καρπούς (καρύδια ,κάστανα, σύκα).Tα δημητριακά ( σιτάρι, κριθάρι, βρώμη ) τα θέριζαν κατά ομάδες τον Θεριστή ( Ιούνιο ), τα συγκέντρωναν δεμένα σε δεμάτια στα αλώνια και τα αλώνιζαν τον Αλωνάρη ( Ιούλιο ).

Τα αλώνια ήταν μεγάλες επίπεδες επιφάνειες επιχρισμένες με ένα μίγμα λάσπης από τα κόπρανα των αγελάδων και χώμα την ονομαζόμενη  σβουνιά  με  ένα ξύλινο πάσσαλο  στη μέση. Τα ζώα δεμένα από τον πάσσαλο  με σκοινιά  έκαναν αντίθετες περιφορές μειώνοντας και αυξάνοντας τον κύκλο πατώντας και αλωνίζοντας τα δημητριακά.

Το αλώνισμα που προέκυπτε το λίχνιζαν με τις ξύλινες τσουγκράνες αποχωρίζοντας τον καρπό από το άχυρο.

Μια άλλη ομαδική εργασία ήταν ο τρύγος των αμπελιών, το πάτημα των σταφυλιών στα πατητήρια  και η παραγωγή του κρασιού. Πανάρχαιες ομαδικές εργασίες της υπαίθρου που έμειναν με το απόφθεγμα ΄΄θέρος - τρύγος - πόλεμος. Κλασσική βέβαια καθημερινή απασχόληση ήταν και η βόσκηση των κοπαδιών στα τριγύρω υψώματα της Κούτρας στο αετολίθι  στον Πύργο

Τα κοπάδια άλλοτε μικρότερα, άλλοτε μεγαλύτερα οδηγούνταν συνήθως από το πιο μεγαλόσωμο αρσενικό στο οποίο κρεμούσαν στον λαιμό του , το μεγαλύτερο κουδούνι για να ακούγεται και να ξεχωρίζει με τον ξεχωριστό του ήχο οπουδήποτε στο βουνό

Πριν το 1900 υπήρχε στη περιοχή συστηματική καλλιέργεια  μεταξιού .απομεινάρια αυτής της δραστηριότητας είναι οι δεκάδες μουριές που υπάρχουν ακόμα στη περιοχή. Στα ρέματα της Βίστριζας και Κρανιόρρεμα Υπήρχαν ψάρια του γλυκού νερού  που οι κάτοικοι τα ψάρευαν με τον προγονικό τρόπο της αλλαγής του ρού του ποταμού

Ο τριφυλόσπορος και ο καπνός ήταν δύο εμπορεύσιμες καλλιέργειες που οι κάτοικοι  τα πουλούσαν στα μεγάλα παζάρια της περιοχής στη  Σπερχειάδα ( Αγά) και της Υπάτης.

Το μέλι ήταν και αυτό πηγή εισοδήματος για αρκετές οικογένειες του χωριού

Μέχρι την δεκαετία του 1970 που όλα άρχιζαν να αλλάζουν, η αγροτική και η κτηνοτροφική ζωή είχε δημιουργήσει κατά κάποιο τρόπο τσιφλικάδες , που συγκέντρωναν τον πλούτο του χωριού και την δύναμη.  Η οικονομική μετεξέλιξη και η μετανάστευση , έφερε την παρακμή  σε αυτές τις οικογένειες και σήμερα  το χωριό έγινε στέκι συνταξιούχων και κυνηγών

Προσφέρεται σαν ιδανικός τόπος διακοπών  με το δροσερό του κλίμα το καλοκαίρι  με τα απέραντα ελατοδάση που το περιβάλλουν, και τα καθαρά νερά που πηγάζουν σε όλη τη περιοχή λόγω του κατηφορικού εδάφους δεν δημιουργούν στάσιμα νερά και έλη  με αποτέλεσμα να διατηρούν το χώμα δροσερό  τους καλοκαιρινούς μήνες

Posted at 01:25 am by oikogeneies
Make a comment